1. Tema: Enerji

10. sınıf biyoloji · 1. tema

1.1 Canlılık İçin Enerjinin Önemi

ATP: hücrenin enerji parası. ATP'yi ADP + Pi'ye yıkarak kas kasılması, aktif taşıma, protein sentezi gibi işleri çalıştır; solunum ve fotosentezle yeniden ATP üret

Simülasyonu Aç

1.2 Işık Enerjisi Kullanılarak Besin Sentezi (Fotosentez)

Fotosentez: Elodea (su yosunu) deneyinde ışık şiddeti, ışığın rengi, CO₂ ve sıcaklığın O₂ kabarcık hızına etkisini ölç; ışığa bağımlı tepkimeler ve Calvin döngüsü modeli

Simülasyonu Aç

1.3 Fotosentezde Kullanılan ve Üretilen Maddeler

Kontrollü deney tasarla: folyoyla örtülü yaprak, alacalı yaprak, CO₂'siz fanus ve Elodea'dan çıkan gaz; iyot (Lugol) testi ve kor hâlindeki kıymıkla fotosentezin girdi ve ürünlerini kanıtla

Simülasyonu Aç

1.4 Işık Enerjisi Kullanılmadan Besin Sentezi (Kemosentez)

Kemosentez: ışığın ulaşmadığı okyanus tabanındaki hidrotermal bacalar; kemosentetik bakterilerin inorganik maddelerin oksidasyonundan enerji elde etmesi; fotosentez–kemosentez karşılaştırması

Simülasyonu Aç

1.5 Sindirim

Canlılarda sindirim: hücre içi ve hücre dışı sindirim; otçul, etçil ve hepçillerde diş ve mide-bağırsak adaptasyonları; geviş getirenlerin dört bölmeli midesi

Simülasyonu Aç

1.6 İnsanda Sindirim

İnsanda sindirim yolculuğu: bir lokmayı ağızdan kalın bağırsağa kadar ilerlet; her organda doğru enzimi etkinleştir; karbohidrat, protein ve yağın parçalanması; villuslarda emilim ve taşınma

Simülasyonu Aç

1.7 Hücresel Solunum

Hücresel solunum: bir glikozu glikoliz, Krebs döngüsü ve elektron taşıma sisteminden geçir; her evrenin yeri, ürünleri ve ATP kazancı; oksijenin rolü ve oksijensiz solunum

Simülasyonu Aç

1.8 Besinlerin Solunuma Katılma Yolları

Besinlerin solunuma katılma yolları: karbohidrat, yağ ve proteinin yapı taşlarını solunum yolundaki giriş noktalarına yerleştir; deaminasyon ve amonyak; açlıkta enerji kaynağı sırası

Simülasyonu Aç

1.9 Fermantasyon

Fermantasyon deneyi: maya + şeker çözeltisi şişelerine balon tak; sıcaklık ve şeker miktarının CO₂ üretimine etkisi; etil alkol ve laktik asit fermantasyonu, yoğurt, ekmek ve kas yorgunluğu

Simülasyonu Aç

1.10 Enerji-Metabolizma İlişkisi

Besin kalorimetresi: fındık, cips, ekmek ve kuru fasulye yakarak üstteki suyu ısıt; Q = m·c·ΔT ile 1 gram besinin enerjisini hesapla; bazal metabolizma ve günlük enerji ihtiyacı

Simülasyonu Aç