Ücretsiz kayıt ol Quizler, puan sistemi ve daha fazlası için hesap oluştur.
Kayıt Ol Giriş Yap
Laboratuvar Orta Stokiyometri

Kütlenin Korunumu Kanunu

Stokiyometri konusunda interaktif kimya laboratuvar simülasyonu.

20-30 dakika 13 görüntülenme 08.05.2026

Deney 2 – Kütlenin Korunumu Kanunu

Kapalı ve açık sistemlerdeki kimyasal tepkimelerde kütle değişimi
Lavoisier'in kütlenin korunumu kanununa göre: "Kimyasal bir tepkimede girenlerin toplam kütlesi, ürünlerin toplam kütlesine eşittir." Bu, kapalı sistemler için geçerlidir. Açık sistemlerde gaz çıkışı olduğunda, ölçülen kütle azalabilir (ancak evren genelinde kütle yine korunur).
A: Na₂CO₃ + CaCl₂ → CaCO₃↓ + 2NaCl   (kapalı sistem – kütle korunur)
B: Na₂CO₃ + 2HCl → 2NaCl + H₂O + CO₂↑   (açık sistem – CO₂ kaçar, kütle azalır)
Deney A: CaCO₃ çökelti (kütle korunur)
Deney B: CO₂ gaz çıkışı (kütle azalır)

Başlangıç Kütleleri (A)

Na₂CO₃ çözeltisi (g):
CaCl₂ çözeltisi (g):
Adım 1: İki tüpü ayrı ayrı tartın, sonra karıştırın.

Başlangıç Kütleleri (B)

Na₂CO₃ çözeltisi (g):
HCl çözeltisi (g):
Adım 1: İki tüpü tartın, sonra Na₂CO₃ üzerine HCl ekleyin.

Veri Kayıt Tablosu

DeneyBaşlangıç Toplam (g)Son Kütle (g)Fark (g)Yorum
A (CaCO₃↓)
B (CO₂↑)

Değerlendirme Soruları

  1. Deney A'da kütle korundu mu? Bu neden beklenen bir sonuçtur?
  2. Deney B'de kütle azaldı. Bu kütlenin korunumu kanununu çürütür mü? Açıklayınız.
  3. Deney B'yi kapalı bir kapta (örn. balon içinde) yapsaydınız ne olurdu?
  4. CO₂ gazının kütlesini hesaplayabilir misiniz? Mol sayısını bulunuz.
Gerekli Malzemeler

1 M Na₂CO₃ çözeltisi, 3 M HCl çözeltisi, 1 M CaCl₂ çözeltisi, 100 mL'lik beher, dereceli silindir (mezür), 2 adet kuru deney tüpü, terazi (hassas), Bunzen beki veya ısıtıcı.

Kütlenin korunumu kanunu, kimyanın en temel ve en önemli yasalarından biridir ve Antoine Lavoisier tarafından 18. yüzyılda deneysel olarak ortaya konmuştur. Bu kanuna göre, kimyasal bir tepkimede madde yoktan var edilemez ve var olan madde de yok edilemez. Başka bir deyişle, kapalı bir sistemde gerçekleşen herhangi bir kimyasal tepkimede, tepkimeye giren tüm maddelerin kütleleri toplamı, tepkime sonucunda oluşan tüm ürünlerin kütleleri toplamına her zaman eşittir.

Kimyasal tepkimeler, atomların yeniden düzenlenmesi sürecidir. Tepkime sırasında atomlar ne yok olur ne de yeni atomlar oluşur; sadece mevcut atomlar arasındaki kimyasal bağlar kopar ve yeni bağlar oluşur. Bu nedenle, tepkimeye giren elementlerin atom sayıları, ürünlerdeki atom sayılarına eşittir ve toplam kütle değişmez. Örneğin, hidrojen ve oksijenin tepkimesinde, hidrojen ve oksijen atomları su moleküllerini oluşturmak üzere yeniden düzenlenir, ancak atomların sayısı ve türü değişmez.

Bazı tepkimelerde, özellikle yanma veya bozunma reaksiyonlarında, madde kaybı oluyormuş gibi bir izlenim oluşabilir. Bu durum genellikle, tepkime sırasında oluşan gaz halindeki ürünlerin (örneğin karbondioksit, su buharı veya hidrojen gazı) açığa çıkarak sistemden uzaklaşmasından kaynaklanır. Eğer bu gazlar da tartıma dahil edilirse veya sistem tamamen kapalı tutulursa, toplam kütlenin korunduğu görülür.

Bu deneyde, iki farklı kimyasal tepkime incelenerek kütlenin korunumu kanunu deneysel olarak test edilecektir. İlk tepkimede, sodyum karbonat (Na₂CO₃) ile kalsiyum klorür (CaCl₂) arasındaki reaksiyon sonucunda kalsiyum karbonat (CaCO₃) çökeltisi ve sodyum klorür (NaCl) oluşur. İkinci tepkimede ise sodyum karbonat ile hidroklorik asit (HCl) arasındaki reaksiyon sonucunda sodyum klorür, su ve karbondioksit gazı oluşur. Her iki tepkimede de reaksiyondan önceki toplam kütle ile reaksiyondan sonraki toplam kütle karşılaştırılarak kütlenin korunup korunmadığı gözlemlenecektir.
Tüm Deneyler