Ücretsiz kayıt ol Quizler, puan sistemi ve daha fazlası için hesap oluştur.
Kayıt Ol Giriş Yap
Laboratuvar Orta Karışımları Ayırma

Sıvı-Sıvı Karışımlarının Ayrılması

Karışımları Ayırma konusunda interaktif kimya laboratuvar simülasyonu.

20-30 dakika 15 görüntülenme 08.05.2026

Deney 1.4 – Sıvı-Sıvı Karışımlarının Yoğunluk Farkından Ayrılması

Ayırma Hunisi (Separating Funnel) kullanımı: Su ve CCl₄ ayrımı
Birbirine karışmayan (immiscible) sıvılar, yoğunluk farkından yararlanılarak ayırma hunisi ile ayrılabilir. Su (ρ=1.0 g/mL) ve karbon tetraklorür CCl₄ (ρ=1.594 g/mL) birbirine karışmaz. CCl₄ daha yoğun olduğundan alt katmanda, su üst katmanda konumlanır. Huninin alt musluğu açılarak alt faz önce alınır.
ρ(CCl₄) = 1.594 g/mL > ρ(H₂O) = 1.000 g/mL → CCl₄ alt katman, H₂O üst katman
📦 Malzemeler
💧 Su
🟡 CCl₄
🔒 Kapak
⚠️ Dikkat: Musluğu açmadan önce çalkalamanız gerekir!
İpucu: Musluğa tıklamak için canvas üzerindeki kırmızı musluğa tıklayın
Adım 1: Su ve CCl₄'ü ayırma hunisine dökün.

Adım Adım Yönlendirme

  1. 1. Su ve CCl₄'ü huniye dök
  2. 2. Kapağı kapat
  3. 3. Hunuyi çalkala (2-3 kez alt üst et, gaz basıncını boşalt)
  4. 4. Bekle – iki faz ayrılır (CCl₄ alta, su üste)
  5. 5. Alt musluğu aç → CCl₄ fazını behere boşalt
  6. 6. Musluğu kapat, üst kısımdaki suyu başka bir kaba al

Sıvı Özellikleri

ÖzellikSu (H₂O)CCl₄
Yoğunluk (g/mL)1.0001.594
KonumÜst katmanAlt katman
PolaritePolarApolar
RenkRenksiz/MaviSarımsı-yeşil

Değerlendirme Soruları

  1. CCl₄ neden huninin alt katmanında yer alır? Hangi fiziksel özellik bunu belirler?
  2. Çalkalama sırasında neden ara sıra musluğu açıp basıncı boşaltmamız gerekir?
  3. Ayırma hunisinde önce hangi faz alınır? Neden?
  4. Su ve yağ karışımı da aynı yöntemle ayrılabilir mi? Açıklayınız.
Gerekli Malzemeler

Su, karbontetraklorür (CCl₄), ayırma hunisi, beher, cam baget.

Sıvı-sıvı heterojen karışımları ayırmak için kullanılan en etkili yöntemlerden biri, bileşenlerin yoğunluk farkından yararlanmaktır. Birbiri içinde çözünmeyen (karışmayan) iki sıvı bir araya getirildiğinde, yoğunlukları farklı olduğu için zamanla iki ayrı faza ayrılırlar. Yoğunluğu büyük olan sıvı dibe çökerken, yoğunluğu küçük olan sıvı üstte kalır. Bu iki faz arasındaki sınır (ara yüzey) gözle rahatlıkla ayırt edilebilir.

Bu deneyde, birbiri içinde çözünmeyen iki sıvı olan su ve karbontetraklorür (CCl₄) karışımı kullanılır. Suyun yoğunluğu yaklaşık 1.00 g/mL iken, karbontetraklorürün yoğunluğu yaklaşık 1.59 g/mL'dir. Bu yoğunluk farkı nedeniyle, karışım kendi haline bırakıldığında karbontetraklorür dibe çöker, su ise üstte kalır. İki sıvı arasında belirgin bir ara yüzey oluşur.

Bu iki sıvıyı birbirinden ayırmak için ayırma hunisi kullanılır. Ayırma hunisi, üst kısmında bir ağız ve alt kısmında bir musluk bulunan, genellikle camdan yapılmış konik bir alettir. Karışım huniye konulduktan sonra, iki faz birbirinden ayrılana kadar beklenir. Daha sonra huninin altındaki musluk dikkatlice açılır ve yoğunluğu büyük olan sıvı (alttaki faz) ayrı bir kaba boşaltılır. Musluk kapatıldığında ise yoğunluğu küçük olan sıvı (üstteki faz) hunide kalır ve ayrı bir kaba alınır.

Ayırma hunisi ile yapılan bu işlem, sadece yoğunluk farkından yararlanmakla kalmaz; aynı zamanda iki sıvının birbiri içinde çözünmemesi (tamamen karışmaması) özelliğine de dayanır. Eğer iki sıvı kısmen karışıyorsa veya emülsiyon (kararlı küçük damlacıklar) oluşturuyorsa, tam bir ayrılma gerçekleşmeyebilir. Bu durumda ekstraksiyon veya santrifüjleme gibi ilave yöntemlere başvurulabilir.
Tüm Deneyler