Gerekli Malzemeler
Su, karbontetraklorür (CCl₄), ayırma hunisi, beher, cam baget.
Sıvı-sıvı heterojen karışımları ayırmak için kullanılan en etkili yöntemlerden biri, bileşenlerin yoğunluk farkından yararlanmaktır. Birbiri içinde çözünmeyen (karışmayan) iki sıvı bir araya getirildiğinde, yoğunlukları farklı olduğu için zamanla iki ayrı faza ayrılırlar. Yoğunluğu büyük olan sıvı dibe çökerken, yoğunluğu küçük olan sıvı üstte kalır. Bu iki faz arasındaki sınır (ara yüzey) gözle rahatlıkla ayırt edilebilir.
Bu deneyde, birbiri içinde çözünmeyen iki sıvı olan su ve karbontetraklorür (CCl₄) karışımı kullanılır. Suyun yoğunluğu yaklaşık 1.00 g/mL iken, karbontetraklorürün yoğunluğu yaklaşık 1.59 g/mL'dir. Bu yoğunluk farkı nedeniyle, karışım kendi haline bırakıldığında karbontetraklorür dibe çöker, su ise üstte kalır. İki sıvı arasında belirgin bir ara yüzey oluşur.
Bu iki sıvıyı birbirinden ayırmak için ayırma hunisi kullanılır. Ayırma hunisi, üst kısmında bir ağız ve alt kısmında bir musluk bulunan, genellikle camdan yapılmış konik bir alettir. Karışım huniye konulduktan sonra, iki faz birbirinden ayrılana kadar beklenir. Daha sonra huninin altındaki musluk dikkatlice açılır ve yoğunluğu büyük olan sıvı (alttaki faz) ayrı bir kaba boşaltılır. Musluk kapatıldığında ise yoğunluğu küçük olan sıvı (üstteki faz) hunide kalır ve ayrı bir kaba alınır.
Ayırma hunisi ile yapılan bu işlem, sadece yoğunluk farkından yararlanmakla kalmaz; aynı zamanda iki sıvının birbiri içinde çözünmemesi (tamamen karışmaması) özelliğine de dayanır. Eğer iki sıvı kısmen karışıyorsa veya emülsiyon (kararlı küçük damlacıklar) oluşturuyorsa, tam bir ayrılma gerçekleşmeyebilir. Bu durumda ekstraksiyon veya santrifüjleme gibi ilave yöntemlere başvurulabilir.