8. Bölüm: Periyodik Tablo
Temel Kimya Uzmanı · 8. bölüm
8.1 Mendeleyev’in Masası: Kütle mi, Atom Numarası mı?
İlk 20 elementi önce atom kütlesine, sonra atom numarasına göre sekizli sütunlara diz; argon ile potasyumun kütle sırasında yanlış gruba düştüğünü gör. Moseley’in X ışını verisinden √ν–Z doğrusunu kur ve Mendeleyev gibi galyumun atom kütlesini komşularından tahmin et.
Simülasyonu Aç8.2 Değerlik Elektronları ve İzoelektronik Seri
Bir element seç: değerlik elektronlarını 3B kabuk modelinde parlat, atom ve iyon dizilimini gör. Ardından verilen taneciklerden neon ile izoelektronik olanları toplayıp bir izoelektronik seri kur.
Simülasyonu Aç8.3 Atom ve İyon Boyutları
İlk dört periyodun temsilci elementlerini gerçek yarıçaplarıyla 3B tabloda gör; atom ve iyon görünümü arasında geçiş yap. Atom yarıçapını Z’ye karşı çiz, izoelektronik seriyi boyuta göre sırala.
Simülasyonu Aç8.4 İyonlaşma Enerjisi Merdiveni
İlk 20 elementin birinci iyonlaşma enerjisini Z’ye karşı çiz; periyot içindeki artışı, grup içindeki düşüşü ve Be–B, N–O kırılmalarını bul. Bir elementin elektronlarını tek tek kopararak ardışık iyonlaşma enerjilerini merdivende gör ve büyük sıçramadan değerlik elektron sayısını çıkar.
Simülasyonu Aç8.5 Elektron İlgisi: Kim Elektron İster?
Gaz hâlindeki bir atoma elektron ekle; açığa çıkan enerjiyi (elektron ilgisi) çubukta gör. Halojenleri, soy gazları, toprak alkalileri ve 2.–3. periyodu karşılaştır; Cl > F istisnasını ve elektron ilgisi ile iyonlaşma enerjisinin farkını incele.
Simülasyonu Aç8.6 Halojen Yarışması ve Oksitlerin Karakteri
Klor, brom ve iyot sularını farklı halojenür çözeltilerine ekle; renk değişiminden hangi halojenin hangisini yükseltgediğini bul ve yükseltgenlik sırasını kur. Üçüncü periyodun oksitlerini suda çözüp turnusolle asit–baz karakterlerini test et.
Simülasyonu Aç