7. Bölüm: Atomların Elektron Yapısı
Temel Kimya Uzmanı · 7. bölüm
7.1 Kızgın Çubuk ve Elektromanyetik Tayf
Bir metal çubuğu ısıt; rengini ve ışınım eğrisini (Planck) izle, sıcaklık arttıkça tepenin kısa dalga boyuna kaydığını gör. Tayf kaydırıcısıyla bir ışımanın dalga boyunu, frekansını ve foton enerjisini hesapla.
Simülasyonu Aç7.2 Fotosel: Fotoelektrik Olay
Bir metal levhaya farklı renk ve şiddette ışık gönder; çıkan elektronların sayısını ve kinetik enerjilerini ölç. Eşik frekansını bul, E_k–ν grafiğinin eğiminden Planck sabitini ve kesişiminden iş fonksiyonunu hesapla.
Simülasyonu Aç7.3 Hidrojen Atomu ve Çizgi Tayfı
Hidrojen atomunun elektronunu foton soğurtarak üst düzeylere çıkar, sonra alt düzeylere düşür. Her inişte yayılan fotonun dalga boyunu ve rengini gör; tayf şeridinde Balmer ve Lyman çizgilerini biriktir, elektronu iyonlaştır.
Simülasyonu Aç7.4 Elektronlarla Çift Yarık
Bir elektron tabancasından çift yarığa tek tek elektron gönder; her biri ekrana tek bir nokta olarak düşer ama zamanla girişim saçakları belirir. Elektronların hızını değiştirip de Broglie dalga boyunun ve saçak aralığının nasıl değiştiğini ölç.
Simülasyonu Aç7.5 Elektronun Yerini Ölç: Olasılık Bulutu
Hidrojen atomundaki elektronun konumunu art arda ölç; her ölçüm bir nokta bırakır. Binlerce ölçümden 1s olasılık bulutunun oluştuğunu gör, çekirdeğe uzaklık dağılımını çizip en olası yarıçapı bul. Belirsizlik ilkesinin büyüklüğünü hesapla.
Simülasyonu Aç7.6 Kuantum Sayıları Seçicisi
n, ℓ ve mℓ kaydırıcılarıyla bir orbital seç; geçerli takımlarda orbitalin olasılık bulutu belirir, geçersizlerde nedeni gösterilir. Bir kabuktaki orbitalleri sayıp n² ve 2n² kurallarını kendin doğrula.
Simülasyonu Aç7.7 Orbital Görüntüleyici: Şekiller ve Düğümler
s, p ve d orbitallerinin 3B olasılık bulutlarını incele; kesit görünümüyle 2s ve 3s’in küresel düğümlerini, p ve d orbitallerinin düğüm düzlemlerini bul. Hidrojen ve çok elektronlu atomun orbital enerji diyagramlarını karşılaştır.
Simülasyonu Aç7.8 Orbital Kutularına Elektron Yerleştir
Hedef atomun elektronlarını orbital kutularına ↑ ya da ↓ olarak tek tek yerleştir. Sistem Pauli ilkesini ve Hund kuralını denetler, 3B atom modelinde eşleşmemiş elektronları parlatır; atomun paramanyetik mi diamanyetik mi olduğunu bul.
Simülasyonu Aç7.9 Yapılanma İlkesi: Atomları Elektron Elektron Kur
Atom numarasını birer birer artır: her adımda yeni elektronun hangi alt kabuğa girdiğini, elektron dizilimini ve periyodik tabloda aydınlanan bloğu gör. Krom ve bakırdaki istisnaları ve Fe²⁺ iyonunun dizilimini incele.
Simülasyonu Aç