5. Bölüm: Gazlar
Temel Kimya Uzmanı · 5. bölüm
5.1 Katı, Sıvı, Gaz: Sıkıştır ve Karıştır
Aynı pistonlu kaplarda katı, sıvı ve gaz taneciklerini sıkıştırmayı dene; yalnız gazın sıkıştığını ve nedenini tanecik düzeyinde gör. Bir bölmeyle ayrılmış iki gazın bölme kaldırılınca nasıl karıştığını izle.
Simülasyonu Aç5.2 Barometre ve Manometre
Barometre tüpünü cıva, su ya da gliserinle doldur ve sütun yüksekliğini ölç (P = ρgh). Dağa tırmanıp atmosfer basıncının düşüşünü izle. Açık uçlu manometrede seviye farkından kapalı kaptaki gazın basıncını hesapla.
Simülasyonu Aç5.3 Pistonlu Silindirde Gaz Yasaları
Boyle, Charles, Gay-Lussac ve Avogadro yasalarını tek bir pistonlu silindirde sına. Her modda bir değişkeni değiştirip veri noktası kaydet, grafiği çiz; Charles doğrusunu uzatarak mutlak sıfırı bul.
Simülasyonu Aç5.4 İdeal Gaz Denklemi ve Bilinmeyen Gaz
Kapalı çelik kapta P, V, T ve n’den üçünü ayarla, dördüncüsünü PV = nRT ile tahmin edip manometreyle karşılaştır. Ardından 1,000 L’lik bir balonu boşaltıp bilinmeyen gazla doldur, tart; yoğunluktan mol kütlesini bulup gazı tanı.
Simülasyonu Aç5.5 Gaz Karışımları: Kısmi Basınçlar
Sabit hacimli bir kaba sırayla N₂, O₂ ve Ar ekle; her gazın kısmi basıncını ve toplam basıncı izle. Mol kesrinden kısmi basınç hesapla, dalgıcın derinlikte soluduğu oksijenin kısmi basıncını bul ve su üstünde toplanan gazın su buharı düzeltmesini yap.
Simülasyonu Aç5.6 Molekül Hızları ve Efüzyon
Kutudaki gaz moleküllerinin hız dağılımını histogramda gör ve kuramsal Maxwell eğrisiyle karşılaştır; sıcaklığı ve gazı değiştir. Bir delikten kaçan hafif ve ağır molekülleri sayarak Graham yasasını ölç.
Simülasyonu Aç5.7 Gerçek Gazlar: İdealden Sapma
Farklı gazlar için PV/nRT oranını basınca karşı çiz; düşük sıcaklıkta çekimin oranı 1’in altına, yüksek basınçta tanecik hacminin 1’in üstüne ittiğini gör. Van der Waals düzeltmelerini ayrı ayrı açıp kapat ve CO₂ için gerçek basıncı hesapla.
Simülasyonu Aç