3. Bölüm: Stokiyometri
Temel Kimya Uzmanı · 3. bölüm
3.1 İzotop Torbası: Ortalama Atom Kütlesi
İki izotoptan oluşan 100 atomluk bir örneği tart; bolluk kaydırıcısıyla izotop oranını değiştir ve ağırlıklı ortalamanın nasıl kaydığını izle. Klor ve bakırın ortalama kütlesini hesapla, borun ortalamasından izotop bolluklarını geriye doğru bul.
Simülasyonu Aç3.2 Bir Mol Ne Kadardır?
Altı elementten birer mol tart: her yığında 6,022 × 10²³ atom var ama kütleler ve hacimler çok farklı. Ardından verilen kütleleri mole ve atom sayısına çevir, aynı kütlede hangi elementte en çok atom olduğunu bul.
Simülasyonu Aç3.3 Formül Kütlesi Hesaplayıcı
Atom sayaçlarıyla formül kur; her elementin mol kütlesine katkısını çubuk grafikte ve 3B atom yığınında gör. CO₂, Ca(OH)₂ ve Al₂(SO₄)₃’ün mol kütlelerini hesapla; 36 g sudaki hidrojen atomlarını say.
Simülasyonu Aç3.4 Kütle Spektrometresi
Gaz örneğini iyonlaştır, iyonları hızlandırıp manyetik alanda saptır. Alan şiddetini tarayarak dedektöre ulaşan iyonları say ve kütle spektrumunu çiz; neon, klor ve magnezyumun izotoplarını ve bolluklarını bul, ortalama atom kütlesini hesapla.
Simülasyonu Aç3.5 Yüzde Bileşim: Sayı Oranı mı, Kütle Oranı mı?
Bir bileşiği 3B incele; atom sayısı oranı ile kütle oranını iki pasta grafiğinde karşılaştır. Kütle yüzdesini hesapla, gübreleri azot içeriğine göre sırala ve cevherden elde edilecek metal kütlesini bul.
Simülasyonu Aç3.6 Yakma Analiziyle Formül Bulma
Bilinmeyen organik örneği oksijen akımında yak; su ve CO₂ tutucularının kütle artışını oku. C, H ve O kütlelerinden mol oranını hesaplayıp basit formülü, mol kütlesinden molekül formülünü bul.
Simülasyonu Aç3.7 Denklem Denkleştirme Tezgâhı
Katsayıları artırıp azaltarak dört tepkimeyi denkleştir. Her katsayı kadar molekül 3B tezgâhta belirir; iki taraftaki atom sayaçları eşitlenince denklem dengelenir. Formül (alt indis) değiştirilemez, yalnız katsayılar.
Simülasyonu Aç3.8 Stokiyometri Tarifi: Mol Köprüsü
Bir girenin kütlesini seç, ürün kütlesini önce kendin hesapla, sonra tepkimeyi çalıştır. Kütle → mol → katsayı oranı → kütle köprüsü adım adım açılır; 3B terazilerde girenlerin ve ürünlerin toplam kütlesinin korunduğunu gör.
Simülasyonu Aç3.9 Sınırlayıcı Bileşen Kutusu
Bir kutuya H₂ ve O₂ molekülleri koy, tepkimeyi çalıştır: oluşan su moleküllerini ve artanları 3B gör. O₂ sabitken H₂ sayısını değiştirip ürün grafiğini çiz; grafiğin kırıldığı nokta, iki girenin tam oranda olduğu noktadır.
Simülasyonu Aç3.10 Çöktürme ve Yüzde Verim
Gümüş nitrat ile sodyum klorür çözeltilerini karıştırıp AgCl çökeleği oluştur; süz, yıka, kurut ve tart. Kuramsal verimi hesapla, gerçek verimle karşılaştır; kurutmayı erken bırakırsan ya da aktarmada kaybedersen verimin nasıl saptığını gör.
Simülasyonu Aç