Gerekli Malzemeler
Helmholtz bobini, elektron tüpü, güç kaynağı, ampermetre, cetvel
## Amaç
Düzgün manyetik alanda hareket eden elektrona etkiyen Lorentz kuvveti incelenerek e/m oranı hesaplanmak.
## Teorik Arka Plan
Helmholtz bobinlerinin ürettiği manyetik alan:
**B = 4.2 × 10⁻³ × I (Tesla)** *(I: bobin akımı, Ampere)*
UA ile hızlandırılan elektronun hızı:
**v₀ = √(2eUA/m)**
Lorentz kuvveti merkezcil kuvvet olarak dairesel yörüngeye yol açar:
**evB = mv²/r → r = mv/(eB)**
Teorik yarıçap:
**r_teorik = (1 / B) × √(2mUA/e) = (1 / 4.2×10⁻³I) × √(2UA / 1.76×10¹¹)**
Deneysel yarıçap (x ve y koordinatları ölçülür):
**r_deneysel = (x² + y²) / (2y)**
## Deney Prosedürü
1. Helmholtz bobinlerini bağlayın.
2. UA = 150V sabit, I'yi 0.5'ten 2A'ya değiştirin.
3. Her I değerinde elektronun halka çapını cetvelle ölçün (x, y koordinatları).
4. r_deneysel = (x²+y²)/(2y) formülüyle hesaplayın.
5. r_teorik ile karşılaştırın.
## Veri Tablosu
| I (A) | B (mT) | x (cm) | y (cm) | r_deneysel (cm) | r_teorik (cm) |
|-------|--------|--------|--------|-----------------|---------------|
| 0.5 | | | | | |
| 1.0 | | | | | |
| 1.5 | | | | | |
| 2.0 | | | | | |
## e/m Hesabı
**e/m = 2UA / (B²r²) = 2UA / ((4.2×10⁻³×I)² × r²)**
Teorik: **1.76 × 10¹¹ C/kg**