Gerekli Malzemeler
Katot ışın tüpü (CRT), yüksek gerilim kaynağı (0-5kV), voltmetre, bağlantı kabloları
## Amaç
Elektrik alanı içinde hareket eden elektronların parabolik yörüngelerini incelemek ve elektronun özgül yükü (e/m) değerini belirlemek.
## Teorik Arka Plan
Katot ışın tüpünde elektronlar UA (anot gerilimi) ile hızlandırılır:
**½mv₀² = eUA → v₀ = √(2eUA/m)**
Saptırma plakaları arasında UP gerilimi elektrik alanı oluşturur:
**E = UP/d**
Elektronun saptırma miktarı:
**y = (UP / 4UA) × (Lp² / d)**
Burada:
- Lp: plaka uzunluğu (m)
- d: plakalar arası mesafe (m)
- UA: anot gerilimi (V)
- UP: saptırma gerilimi (V)
## Deney Prosedürü
1. Deney düzeneğini kurun ve bağlantıları yapın.
2. UA'yı 1000V, 2000V, 3000V, 4000V olarak ayarlayın.
3. Her UA değeri için UP'yi 0'dan 2000V'a kadar artırarak ekrandaki sapma y'yi ölçün.
4. y — UP grafiğini çizin (her UA için).
5. Her grafik doğrusunun eğiminden e/m hesaplayın.
## Veri Tablosu
| UA (V) | UP (V) | y (mm) | y_teorik (mm) |
|--------|--------|--------|---------------|
| 2000 | 500 | | |
| 2000 | 1000 | | |
| 2000 | 1500 | | |
| 3000 | 500 | | |
| 3000 | 1000 | | |
| 3000 | 1500 | | |
## Hesaplamalar
e/m grafiğin eğiminden: **(e/m) = 4d × eğim / Lp²**
Teorik değer: **e/m = 1.76 × 10¹¹ C/kg**
## Hata Analizi
% hata = |e/m_deneysel − 1.76×10¹¹| / 1.76×10¹¹ × 100