2. Tema: Çeşitlilik
11. sınıf kimya · 2. tema
2.1.1 Tersinir Tepkimelerin Özellikleri
Tersinir tepkimeler: kapalı kapta N₂O₄ ⇌ 2NO₂ tepkimesini tanecik düzeyinde izle; ileri ve geri tepkime hızlarının zamanla eşitlendiğini ve derişimlerin sabitlendiğini grafikte gör; dinamik denge, kapalı ve açık sistem
Simülasyonu Aç2.1.2 Fiziksel ve Kimyasal Değişimlerde Denge
Fiziksel ve kimyasal denge: kapalı kapta suyun buharlaşma–yoğuşma dengesini ve buhar basıncının sıcaklıkla değişimini, doymuş tuz çözeltisinde çözünme–çökelme dengesini izle; açık kapta denge kurulamamasını karşılaştır
Simülasyonu Aç2.1.3 Denge Sabiti İfadesinin Yazılması
Denge sabiti ifadesi: homojen ve heterojen dengelerde Kc ifadesini kur (katı ve saf sıvılar ifadeye girmez); denge derişimlerinden Kc'yi hesapla; Kp = Kc(RT)^Δn dönüşümü; denklemin ters çevrilmesi ve katsayılarla çarpılmasının K'ye etkisi
Simülasyonu Aç2.1.4 Tepkime Oranı
Tepkime oranı Q: H₂ + I₂ ⇌ 2HI karışımında derişimleri ayarla, Q'yu hesapla ve K ile karşılaştırarak tepkimenin hangi yöne ilerleyeceğini tahmin et; sistemi dengeye götürüp sonucu doğrula
Simülasyonu Aç2.1.5 Dengeyi Etkileyen Faktörler
Le Chatelier ilkesi: N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃ (ekzotermik) dengesine madde ekle/çek, sıcaklığı ve basıncı değiştir; derişim–zaman grafiğinde dengenin kaymasını ve yeni dengeyi izle; Haber–Bosch için en uygun koşulları seç
Simülasyonu Aç2.2.1 Saf Suyun Otoiyonizasyonu
Suyun otoiyonizasyonu: H₂O + H₂O ⇌ H₃O⁺ + OH⁻; sıcaklığı değiştirerek Kw'nin ve saf suyun pH'ının değişimini incele; asit ve baz eklendiğinde [H₃O⁺][OH⁻] çarpımının sabit kaldığını göster
Simülasyonu Aç2.2.2 Asit-Baz Teorilerinin Karşılaştırılması
Asit–baz teorileri: Arrhenius, Brønsted–Lowry ve Lewis tanımlarını tepkimeler üzerinde karşılaştır; proton veren–alan ve elektron çifti veren–alan türleri işaretle; konjuge asit–baz çiftlerini eşleştir
Simülasyonu Aç2.2.3 Asitlerin ve Bazların Kuvveti
Asit ve baz kuvveti: kuvvetli HCl ile zayıf CH₃COOH çözeltilerini tanecik düzeyinde, iletkenlik lambasıyla ve pH ile karşılaştır; Ka değerinden iyonlaşma yüzdesini hesapla; konjuge baz kuvveti
Simülasyonu Aç2.2.4 Asit ve Baz Çözeltilerinde pH Hesaplamaları
pH hesaplama atölyesi: kuvvetli asit, kuvvetli baz, zayıf asit ve zayıf baz çözeltilerinde derişimi değiştir; pH metreyi ve evrensel indikatör rengini izle; [H⁺] = √(Ka·C) yaklaşımı ve seyreltmenin pH'a etkisi
Simülasyonu Aç2.2.5 Kuvvetli Asit ve Bazların Nötralleşme Tepkimeleri
Nötralleşme: HCl ve NaOH çözeltilerinin hacim ve derişimlerini ayarlayıp karıştır; artan iyonu, oluşan tuzu ve karışımın pH'ını hesapla; nötralleşme ısısıyla sıcaklık artışını ölç
Simülasyonu Aç2.2.6 Kuvvetli Asit-Kuvvetli Baz Titrasyonları
Titrasyon: derişimi bilinmeyen HCl çözeltisini büretten NaOH damlatarak titre et; fenolftalein rengi ve pH eğrisinde dönüm noktasını yakala; M_a·V_a = M_b·V_b ile bilinmeyen derişimi hesapla
Simülasyonu Aç2.2.7 Asidik ve Bazik Ürünlerin Seçimi
Ev ürünleri pH skalası: limon suyu, sirke, sabun, çamaşır suyu, kireç çözücü, mide ilacı gibi ürünleri kırmızı lahana indikatörüyle test edip pH skalasına yerleştir; problem durumlarına uygun asidik ya da bazik ürünü seç; güvenli kullanım
Simülasyonu Aç2.3.1 Suda Az Çözünen Tuzların Molar Çözünürlükleri
Çözünürlük çarpımı Ksp: AgCl, PbI₂, CaF₂ ve Ag₂CrO₄ tuzlarının molar çözünürlüğünü s'den Ksp'ye ve Ksp'den s'ye hesapla; iki çözelti karıştırıldığında Q ile Ksp'yi karşılaştırarak çökelme olup olmayacağını tahmin et
Simülasyonu Aç2.3.2 Az Çözünen Tuzların Çözünürlüğüne Etki Eden Faktörler
Çözünürlüğe etki eden faktörler: AgCl çözeltisine NaCl ekleyerek ortak iyon etkisini, sıcaklığın çözünürlüğe etkisini ve pH'ın Mg(OH)₂ gibi bazik tuzların çözünürlüğünü nasıl değiştirdiğini grafikte incele
Simülasyonu Aç