2. Tema: Homeostazi
11. sınıf biyoloji · 2. tema
2.1 Homeostazinin Canlılar İçin Önemi
Homeostazi termostatı: ortam sıcaklığını −10 °C ile 45 °C arasında değiştir; düzenleme mekanizmaları açık ve kapalıyken vücut sıcaklığının zamanla nasıl değiştiğini grafikte karşılaştır; canlılardaki denge uyumlarını sınıflandır
Simülasyonu Aç2.2 Homeostatik Süreçler
Su ve elektrolit dengesi: su iç, tuzlu yemek ye, egzersizde terle; kan plazmasının yoğunluğu, hipotalamus–ADH ve susama hissi, idrarın miktarı ve yoğunluğu nasıl değişiyor? Vücut sıcaklığı, kan basıncı ve toksin atımı süreçleri
Simülasyonu Aç2.3 Pozitif ve Negatif Geri Bildirim
Negatif ve pozitif geri bildirim: termostat döngüsünde sapmanın düzeltilmesini, doğumda oksitosin döngüsünde ise etkinin artarak sürmesini adım adım çalıştır ve grafikle karşılaştır; örnekleri sınıflandır
Simülasyonu Aç2.4 Homeostazide Sinir Sisteminin Etkileri
Hipotalamus kontrol odası: soğuk, sıcak, susuzluk, açlık ve tehlike senaryolarında doğru sinirsel ve hormonal tepkileri seçerek vücudu dengede tut; sempatik ve parasempatik sistemin homeostazideki rolü
Simülasyonu Aç2.5 Endokrin Sistemin Homeostazi İşlevi
Kan şekeri simülatörü: bir gün boyunca kahvaltı, tatlı, egzersiz ve açlık olaylarını ekle; insülin ve glukagonun glikozu 70–110 mg/dL aralığında tutmasını izle; endokrin bezleri ile hormonlarını eşleştir
Simülasyonu Aç2.6 Dolaşım Sistemi ve Homeostazi
Kılcal damarda madde alışverişi (Starling): kan basıncı ve plazma proteini kaydırıcılarıyla kılcalın atardamar ve toplardamar uçlarındaki süzülme ve geri emilimi dengele; ödem oluşumunu ve lenf sisteminin rolünü keşfet
Simülasyonu Aç2.7 Solunum Sisteminin Homeostazideki Rolü
Solunum kontrolü: egzersiz şiddetini artır, nefesini tut ya da hızlı soluk alıp ver; kandaki CO₂, pH ve O₂ değişimlerini omurilik soğanının solunum hızını nasıl ayarladığıyla birlikte grafikte izle
Simülasyonu Aç2.8 Boşaltım Sisteminin Homeostazi İşlevi
Nefron yolculuğu: glikoz, su, Na⁺, üre, protein ve alyuvarı glomerulustan idrara kadar takip et; süzülme, geri emilim ve salgılama basamaklarını gör; günde 180 L süzüntüden 1,5 L idrar oluşumunu hesapla
Simülasyonu Aç2.9 Sistemlerin Eş Güdümlü Çalışması
Sistemlerin eş güdümü: egzersiz şiddetini dinlenmeden en yükseğe çıkar; kalp atımı, solunum, terleme, kan şekeri ve kanın organlara dağılımındaki değişimleri birlikte izle; hangi sistemin hangi tepkiyi verdiğini eşleştir
Simülasyonu Aç2.10 Homeostazinin Sağlanamadığı Durumlar
Homeostazi bozulunca: sağlıklı, tip 1 ve tip 2 diyabetli hücrelerde insülin–reseptör–glikoz kanalı modelini çalıştır; hasta vakalarını (diyabet, hipertansiyon, obezite, tiroit) verilere bakarak tanıla ve korunma yollarını belirle
Simülasyonu Aç