2. Tema: Ekoloji
10. sınıf biyoloji · 2. tema
2.1 Ekosistemin Bileşenleri
Ekosistemin bileşenleri: canlı (üretici, tüketici, ayrıştırıcı) ve cansız bileşenleri ayır; kapalı bir kavanoz ekosisteminde ışık, su ve sıcaklığı değiştirip canlıların tepkisini izle
Simülasyonu Aç2.2 Komünitelerde ve Popülasyonlarda Etkileşimler ve Değişimler
Popülasyon ve komünite: taşıma kapasitesine yaklaşan lojistik büyüme, tavşan–tilki av-avcı döngüleri; mutualizm, kommensalizm, parazitizm, rekabet ve av-avcı ilişkilerini sınıflandır
Simülasyonu Aç2.3 Ekosistemdeki Madde ve Enerji Akışı
Besin zinciri ve enerji akışı: çayır ekosisteminde besin zinciri kur, her basamakta enerjinin ~%10'unun aktarıldığını enerji piramidinde gör; besin ağı ve biyolojik birikim
Simülasyonu Aç2.4 Madde Döngüleri
Madde döngüleri: su, karbon ve azot döngülerindeki süreçleri doğru döngüye ve aşamaya yerleştir; karbon döngüsünde fosil yakıt kullanımının atmosferdeki CO₂'ye etkisini simüle et
Simülasyonu Aç2.5 Ekolojik Sürdürülebilirliğin Önemi
Ekolojik sürdürülebilirlik: balık stoğu simülasyonunda yıllık av kotasını belirle; aşırı avlanmanın çöküşe yol açtığını ve sürdürülebilir en yüksek verimi (MSY) keşfet; ekosistem hizmetleri
Simülasyonu Aç2.6 Ekolojik Sürdürülebilirliği Kısıtlayan Durumlar
Ekolojik sürdürülebilirliği kısıtlayan durumlar: hava, su ve toprak kirliliği, erozyon, habitat kaybı, iklim değişikliği; neden–sonuç eşleştirme ve 1960–2024 atmosferik CO₂ ile sıcaklık verisi
Simülasyonu Aç2.7 Ekolojik Ayak İzinin Küçültülmesi
Ekolojik ayak izi hesaplayıcı: beslenme, ulaşım, enerji ve tüketim alışkanlıklarını seç; küresel hektar ve 'kaç Dünya gerekir' sonucunu gör; ayak izini küçülten seçimleri dene
Simülasyonu Aç2.8 Doğal Kaynakların ve Biyoçeşitliliğin Korunması
Doğal kaynakların ve biyoçeşitliliğin korunması: yerinde (in-situ) ve yerinden uzak (ex-situ) koruma; millî park, tabiat parkı, yaban hayatı koruma sahası, tohum gen bankası; Türkiye örnekleri
Simülasyonu Aç2.9 Atık Yönetimi
Atık yönetimi: atıkları doğru kutuya ayır (kâğıt, plastik, cam, metal, organik/kompost, tehlikeli), doğada yok olma sürelerini sırala, sıfır atık hiyerarşisi
Simülasyonu Aç